İçeriğe geç
Apollon Tapınağı (Didyma)

Fotoğraf: Bernard Gagnon / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Tarihi Yer

Apollon Tapınağı (Didyma)

Antik dünyanın en büyük tapınaklarından biri ve Apollon'un ünlü kehanet merkezi; Didim'in simgesi.

Didim'e adını veren Didyma, antik çağda bir kent değil, Milet'e bağlı bir kutsal alandı. İnsanlar buraya yaşamak için değil, tanrı Apollon'a danışmak için gelirdi. Bugün ilçenin Hisar Mahallesi'nde, evlerin arasında birdenbire karşınıza çıkan dev sütunlar o kutsal alanın kalbidir.

Tapınak hiçbir zaman tamamlanamadı; yine de ölçüleri bugün bile insanı şaşırtır. Yaklaşık 51 x 109 metrelik bir zemine oturur, sütunları 20 metreye yakın yükseklikteydi ve yapı 120'den fazla sütunla tasarlanmıştı.

Tarihçe

Kutsal alandaki en eski buluntular MÖ 8. yüzyıla uzanır. İlk yapılar kutsal bir su kaynağının ve defne ağacının çevresinde kuruldu. MÖ 6. yüzyılda Miletliler buraya büyük bir tapınak yaptı; kutsal alanı Brankhidler adı verilen rahip ailesi yönetiyordu.

MÖ 494'te, İyonya Ayaklanması'nı bitiren Lade deniz savaşının ardından Persler kutsal alanı yaktı ve Apollon'un tunç heykelini götürdü. Büyük İskender'in MÖ 334'te Milet'i almasından sonra yeni ve çok daha büyük bir tapınak planlandı. Romalı yazar Vitruvius, mimarlarının Efesli Paionios ile Miletli Daphnis olduğunu aktarır. I. Seleukos yaklaşık MÖ 300'de heykeli geri getirdi.

İnşaat yüzyıllarca sürdü, Roma döneminde de devam etti ama bitmedi. Geç antik çağda kehanet sona erdi, avlunun içine bir kilise yapıldı. 1493'teki deprem tapınağı büyük ölçüde yıktı. Bilimsel kazılar 19. yüzyılın sonunda Fransız ekiplerle başladı, 1905-1913 arasında Alman arkeologlarca sürdürüldü; Alman Arkeoloji Enstitüsü 1962'den beri alanda çalışıyor.

Kehanet nasıl işlerdi?

Didyma, Delphi'den sonra Yunan dünyasının en tanınmış kehanet merkezlerinden biriydi. Antik kaynaklara göre kutsal kaynağın başındaki kadın rahibe tanrıdan esinlenir, yanıtı ise "prophetes" denen görevli duyururdu. Delphi'den farklı olarak burada sorular ve yanıtlar yazıya geçirilirdi.

Neler görülür?

  • Ayaktaki üç sütun: İkisi hâlâ üst kirişini taşır; yivleri açılmamış üçüncüsü ise yapının yarım kaldığını gösterir.
  • Ön avlu (pronaos): Üç sıra halinde dizilmiş on iki sütunun kaideleri; her birinin bezemesi farklıdır.
  • Büyük kapı: Eşiği yaklaşık 1,5 metre yüksekliktedir; buradan içeri girilmezdi.
  • Tonozlu geçitler: Ön avludan iç avluya inen iki eğimli, dar tünel. Ziyaretçiler bugün de buradan geçer.
  • İç avlu (sekos): Üstü açık, duvarları yaklaşık 25 metre yüksekliğe ulaşan avlu. Kutsal kaynak ve Apollon heykelinin durduğu küçük tapınağın (naiskos) temelleri buradadır.
  • Medusa başı: Bir zamanlar üst yapıdaki frizi süsleyen kabartmalardan biri, girişe yakın bir yerde yerde durur; Didim'in en çok fotoğraflanan taşıdır.
  • Duvardaki çizimler: 1979'da iç avlu duvarlarında, ustaların taşa kazıdığı ince yapı çizimleri fark edildi. Işık yandan geldiğinde seçmek kolaylaşır.
  • Stadion izleri: Güney taraftaki basamaklar, oyunlar sırasında seyirci sırası olarak kullanılırdı; taşlara kazınmış adlar görülebilir.

Çevresi

Tapınağın etrafındaki Hisar Mahallesi, eski adıyla Yoran, taş evleriyle ayrı bir dokuya sahiptir. Birkaç dakikalık yürüyüşle Kutsal Yol'un kazılmış bölümüne de ulaşabilirsiniz.

Nasıl gidilir?

Tapınak Didim ilçe merkezinin hemen kuzeyindedir; merkezden yürüyerek ya da kısa bir araç yolculuğuyla ulaşılır. Altınkum tarafından gelenler şehir içi minibüsleri kullanabilir. Söke yönünden gelen ana yol tapınağın yakınından geçer.

Ne zaman gidilir?

İlkbahar ve sonbahar en rahat mevsimlerdir. Yazın sabah erken ya da akşama doğru gitmek gerekir; alanda gölge çok azdır. Gezi için en az bir saat ayırın.

Yakındaki diğer yerler

Kutsal Yol

Tarihi Yer· 1.2 km · Didim merkeze

Kutsal Yol

Milet'i Didyma'ya bağlayan antik tören yolunun, Apollon Tapınağı yakınında kazılmış taş döşeli bölümü.

Mavişehir Gün Batımı

Manzara· 6 km · Didim merkeze

Mavişehir Gün Batımı

Didim'in batıya bakan kıyısında, sahil yürüyüş yolu ve iskelesiyle gün batımını izlemek için en sevilen nokta.

Plaj· 6 km · Didim merkeze

Sağtur (Gümüşkoy) Plajı

Mavişehir'in güneyinde, Didim'in batı kıyısındaki en uzun kumsallardan biri; sığ denizi ve gün batımıyla bilinir.

Yakındaki üye işyerleri

Sağlık

Örnek Sağlık Eczanesi

Güvenilir işyeri

Didim merkezde sağlık ürünleri ve danışmanlık sunan bir eczane. Bu işyeri kurgusaldır ve örnek amaçlıdır.

Didim merkez

Konaklama

Örnek Pansiyon Didim

Güvenilir işyeri

Üyelere özel

Üyelere kahvaltı hediye

Son gün: 19 Ocak 2027

Didim merkez

Aile & Eğlence

Örnek Çocuk Oyun Parkı

Güvenilir işyeri

Üyelere özel

Üyelere ikinci çocuk ücretsiz

Son gün: 19 Ocak 2027

Didim merkez